Wiskunde.netLogo Wiskunde


Uitwerking §1.6 Diagnostische toets: opgave 3

Boek: Getal & Ruimte - Lineaire problemen HAVO 3 (deel 1) 12e editie, 2021

Video / Tekstuele uitwerking...


Antwoord / uitwerking:

Opgave 3 - Formules bij rechte lijnen

In de grafiek staan twee lijnen. We bepalen de formule van beide lijnen met behulp van het startgetal en het hellingsgetal.

-2 -1 0 1 2 3 4 5 4 3 2 1 x y l m lijn l lijn m

Zie de grafiek bovenaan. De rode lijn l gaat door (0, 3) en (4, 0). De blauwe lijn m gaat door (0, 0) en (2, 3).

Onderdeel a - Formules opstellen

Een lineaire formule heeft de vorm:

\[ y=ax+b \]

Hierbij is a het hellingsgetal en b het startgetal.

Lijn l

Stap 1. Lees het startgetal af.

Lijn l snijdt de y-as bij 3. Dus b = 3.

Stap 2. Bereken het hellingsgetal met de punten (0, 3) en (4, 0).

\[ a=\frac{\Delta y}{\Delta x} \] \[ a=\frac{0-3}{4-0} \] \[ a=-\frac34 \]

De lijn daalt, dus het hellingsgetal is negatief.

Formule lijn l \[ \boxed{y=-\frac34x+3} \]

Lijn m

Stap 1. Lees het startgetal af.

Lijn m gaat door de oorsprong. Dus b = 0.

Stap 2. Bereken het hellingsgetal met de punten (0, 0) en (2, 3).

\[ a=\frac{\Delta y}{\Delta x} \] \[ a=\frac{3-0}{2-0} \] \[ a=\frac32=1{,}5 \]

De lijn stijgt, dus het hellingsgetal is positief.

Formule lijn m \[ \boxed{y=1{,}5x} \]

Onderdeel b - Recht evenredig verband

Bij een recht evenredig verband gaat de grafiek door de oorsprong (0, 0).

Kijk naar de grafiek bovenaan. Lijn m gaat door de oorsprong.

De formule van m is:

\[ y=1{,}5x \]

Dit is van de vorm y = ax.

Antwoord b
Lijn m hoort bij een recht evenredig verband.

Onderdeel c - Evenwijdige lijn

Lijn k is evenwijdig aan lijn l en gaat door S(0, -350).

Stap 1. Neem hetzelfde hellingsgetal als lijn l.

\[ a=-\frac34 \]

Stap 2. Bepaal het startgetal.

Het punt S(0, -350) ligt op de y-as. Dus b = -350.

Stap 3. Vul a en b in.

\[ y=-\frac34x-350 \]
Antwoord c \[ \boxed{y=-\frac34x-350} \]
Antwoorden opgave 3
Onderdeel a \[ l:y=-\frac34x+3 \] \[ m:y=1{,}5x \]
Onderdeel b
Lijn m is recht evenredig.
Onderdeel c \[ k:y=-\frac34x-350 \]
Tip:
Tip 1. Gebruik bij een rechte lijn de formule y = ax + b. Hierin is a het hellingsgetal en b het begingetal.
Tip 2. Lees bij beide lijnen af waar ze de y-as snijden. Daarmee vind je het begingetal.
Tip 3. Bereken het hellingsgetal door te kijken hoeveel de lijn stijgt of daalt als je naar rechts gaat.
Tip 4. Bij een recht evenredig verband gaat de grafiek door de oorsprong (0, 0).
Tip 5. Evenwijdige lijnen hebben hetzelfde hellingsgetal. Gebruik daarna het gegeven punt om het begingetal te bepalen.
Examentip. Controleer altijd of het hellingsgetal positief of negatief is. Een stijgende lijn heeft een positief hellingsgetal en een dalende lijn een negatief hellingsgetal.

Heb je een vraag of opmerking over deze uitwerking?
Laat ons weten wat je van deze uitwerking en Wiskunde.net vindt. Ben je tevreden? We horen het graag! Klik hier om je opmerking te plaatsen...
   
Opgave 1
Opgave 2
Opgave 3
Opgave 4
Opgave 5
Opgave 6
Opgave 7
Opgave 8
Opgave 9
Opgave 10
Opgave 11
Opgave 12
Opgave 13
Opgave 14

Andere paragrafen:
1.0. Voorkennis (1 t/m 7)
1.1. Lineaire formules (1 t/m 18)
1.2. Lineaire verbanden (19 t/m 26)
1.3. Lineaire vergelijkingen (27 t/m 42)
1.4. Lineaire ongelijkheden (43 t/m 54)
1.5. Lineaire functies (55 t/m 74)
1.6. Diagnostische toets (1 t/m 14)


Leerdoelen paragraaf: Diagnostische toets:
1. Je kunt bij een lineaire formule een waardentabel maken en de bijbehorende grafiek tekenen in een assenstelsel.
2. Je kunt het hellingsgetal en het startgetal bepalen en daarmee de formule van een rechte lijn opstellen, ook bij evenwijdige lijnen.
3. Je kunt lineaire vergelijkingen en ongelijkheden oplossen, ook met haakjes en breuken, en weet wanneer je het ongelijkheidsteken moet omdraaien.
4. Je kunt de coördinaten van snijpunten berekenen, zowel met de x-as en y-as als met twee grafieken, door vergelijkingen op te stellen en op te lossen.
5. Je kunt met lineaire functies functiewaarden berekenen, controleren of een punt op de grafiek ligt en een onbekende in een functievoorschrift bepalen.

Geef je mening aan ons:
Review
Tevreden? Laat het ons weten!
Schrijf een review...
Jurgen de Bont Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda   
Welkom leerlingen op Wiskunde.net!   

Op deze site vind je duidelijke uitlegvideo's gekoppeld aan jouw boek om jou verder te helpen met het mooie vak Wiskunde. Hierboven vind je de video-uitleg van §1.6 Diagnostische toets opgave 3 en links in het gele blokje (indien aanwezig), kun je de theorie bekijken in video. Ben je nog geen lid? Klik dan hier...
Succes verzekerd!

Met wiskundige groet,
Jurgen de Bont & Martijn Claassen & Bob Pruiksma, docenten Wiskunde onder- en bovenbouw