Wiskunde.netLogo Wiskunde


Uitwerking §10.4 D-toets: opgave 3

Boek: Getal & Ruimte - Statistiek gebruiken HAVO 5 (deel 3) 12e editie, 2020

Video / Tekstuele uitwerking...


Antwoord / uitwerking:

Opgave 3 - De normale verdeling

Normale verdeling van de voorvleugelverhouding

Bij 123 monarchvlinders is de verhouding tussen lengte en breedte van een voorvleugel gemeten.

Hieronder zie je hoe een normale verdeling met hetzelfde gemiddelde en dezelfde standaardafwijking eruit zou zien.

1,83 1,91 1,99 -2 sigma gemiddelde +2 sigma 2,5% 95% Schematische normale verdeling

Het blauwe gebied links van 1,83 is ongeveer 2,5% van alle waarnemingen als de verdeling normaal zou zijn. De oorspronkelijke gegevens zijn niet normaal verdeeld.

Onderdeel a - Mediaan en modale klasse

Gebruik het histogram uit de opgave om de modale klasse en mediaanklasse te bepalen.

Stap 1. Bepaal de modale klasse.

De modale klasse is de klasse met de hoogste staaf.

In het histogram is dat: 1,89-1,90.

Stap 2. Bepaal de mediaanklasse.

Er zijn 123 waarnemingen. De middelste waarneming staat op plaats:

\[ \frac{123+1}{2}=62 \]

Tel de frequenties vanaf links op. De 62e waarneming ligt in de klasse 1,90-1,91.

De modale klasse en mediaanklasse zijn dus verschillend.

Antwoord a
Nee.
Modale klasse: 1,89-1,90.
Mediaanklasse: 1,90-1,91.

Onderdeel b - Geen normale verdeling

Bij een normale verdeling zijn het gemiddelde, de mediaan en de modus gelijk en is er één top.

Reden 1. Mediaan en modus

In het histogram vallen de mediaan en de modus niet samen.

Reden 2. Twee toppen

Het histogram heeft twee toppen: ongeveer bij 1,90 en 1,94.

Dit heet een tweetoppige verdeling. Een normale verdeling heeft maar één top.

Antwoord b
1. Mediaan en modus zijn niet gelijk.
2. Het histogram is tweetoppig.

Onderdeel c - Percentage onder 1,83

Zie de figuur hierboven. Het blauw gekleurde gebied laat zien welk percentage onder 1,83 ligt als de verdeling normaal zou zijn.

Stap 1. Schrijf de gegevens op.

Gemiddelde: \(\mu=1{,}91\)

Standaardafwijking: \(\sigma=0{,}04\)

We zoeken het percentage waarnemingen kleiner dan 1,83.

Stap 2. Bereken de grens.

\[ \mu-2\sigma \]
\[ =1{,}91-2\cdot0{,}04 \]
\[ =1{,}83 \]

De waarde 1,83 ligt precies 2 standaardafwijkingen onder het gemiddelde.

Stap 3. Gebruik de 95%-regel.

Bij een normale verdeling ligt ongeveer 95% tussen \(\mu-2\sigma\) en \(\mu+2\sigma\).

\[ 100\%-95\%=5\% \]

Door de symmetrie ligt de helft van deze 5% links en de andere helft rechts.

\[ \frac{5\%}{2}=2{,}5\% \]

Dat is het blauwe gebied in de figuur hierboven.

Dus ongeveer 2,5% ligt links van 1,83.

Stap 4. Vergelijk met het histogram.

In het histogram uit de opgave zijn 3 waarnemingen kleiner dan 1,83.

Het totale aantal waarnemingen is 123.

\[ \frac{3}{123}\times100\% \approx2{,}439\% \]

Dit is afgerond 2,4%.

Het percentage uit het histogram ligt heel dicht bij de voorspelde 2,5% van de normale verdeling.

Antwoord c
Normale verdeling: 2,5%.
Histogram: 2,4%.
De percentages komen ongeveer overeen.
Belangrijk om te onthouden

Bij een normale verdeling ligt ongeveer:

- 68% binnen 1 standaardafwijking.
- 95% binnen 2 standaardafwijkingen.
- 99,7% binnen 3 standaardafwijkingen.

De verdeling is symmetrisch. Links van \(\mu-2\sigma\) ligt ongeveer 2,5%.

Samenvatting - Opgave 3

a. Nee.
Modale klasse: 1,89-1,90.
Mediaanklasse: 1,90-1,91.
b. Mediaan en modus verschillen. Het histogram heeft twee toppen.
c. Verwacht: 2,5%.
Werkelijk: 2,4%.
Dit komt ongeveer overeen.
Tip:
Opgave 3 - Tip 1. De modale klasse is de klasse met de hoogste staaf in het histogram. De mediaan is de middelste waarneming als alle waarden op volgorde staan.
Tip 2. Bij 123 waarnemingen is de mediaan het 62e waarnemingsgetal. Tel de frequenties vanaf links op om te bepalen in welke klasse dit getal ligt.
Tip 3. Bij een normale verdeling is het histogram ongeveer symmetrisch en heeft het één duidelijke top.
Tip 4. Gebruik bij onderdeel c het gemiddelde \(\mu=1{,}91\) en de standaardafwijking \(\sigma=0{,}04\). Onderzoek hoeveel standaardafwijkingen 1,83 onder het gemiddelde ligt.
Tip 5. Gebruik de 68-95-99,7-regel om het percentage te bepalen. Vergelijk dit daarna met het werkelijke aantal waarnemingen in het histogram.
Examentip. Bij een normale verdeling ligt ongeveer 95% tussen \(\mu-2\sigma\) en \(\mu+2\sigma\). Buiten dit gebied ligt aan iedere kant ongeveer 2,5%.

Heb je een vraag of opmerking over deze uitwerking?
Laat ons weten wat je van deze uitwerking en Wiskunde.net vindt. Ben je tevreden? We horen het graag! Klik hier om je opmerking te plaatsen...
   
Opgave 1
Opgave 2
Opgave 3
Opgave 4
Opgave 5

Andere paragrafen:
10.4. D-toets (1 t/m 5)


Leerdoelen paragraaf: D-toets:
1. Je kunt het gemiddelde en de steekproefproportie berekenen met gegevens uit een tabel of onderzoek.
2. Je kunt een 95%-betrouwbaarheidsinterval voor het populatiegemiddelde berekenen met het steekproefgemiddelde, de standaardafwijking en de steekproefomvang.
3. Je kunt een 95%-betrouwbaarheidsinterval voor een populatieproportie berekenen en de betekenis van de uitkomst uitleggen.
4. Je kunt de minimale steekproefomvang bepalen als de maximale breedte van een betrouwbaarheidsinterval gegeven is.
5. Je kunt beoordelen of een steekproef aselect en representatief is en uitleggen waarom dit belangrijk is voor betrouwbare conclusies.

Geef je mening aan ons:
Review
Tevreden? Laat het ons weten!
Schrijf een review...
Jurgen de Bont Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda   
Welkom leerlingen op Wiskunde.net!   

Op deze site vind je duidelijke uitlegvideo's gekoppeld aan jouw boek om jou verder te helpen met het mooie vak Wiskunde. Hierboven vind je de video-uitleg van §10.4 D-toets opgave 3 en links in het gele blokje (indien aanwezig), kun je de theorie bekijken in video. Ben je nog geen lid? Klik dan hier...
Succes verzekerd!

Met wiskundige groet,
Jurgen de Bont & Martijn Claassen & Bob Pruiksma, docenten Wiskunde onder- en bovenbouw