Wiskunde.netLogo Wiskunde


Uitwerking §10.K Kennis- en vaardighedentest: opgave 1

Boek: Getal & Ruimte - Meetkundige berekeningen HAVO 5 (deel 3) 13e editie, 2026

Video / Tekstuele uitwerking...


Antwoord / uitwerking:

Opgave 1 - Hoeken en lijnstukken

Driehoek ABC met lijnstuk DE

In de rechthoekige driehoek ABC ligt punt E op zijde BC. Gegeven is \(CE=BE+2\). We berekenen DE.

40° 40° 4 CE = x + 2 BE = x DE = ? A B C D E DE is evenwijdig aan AB

De figuur is op schaal opgebouwd. De driehoek DEC is rechthoekig en de hoek bij E is 40°.

Stap 1 - Bereken BC

Bekijk eerst de grote rechthoekige driehoek ABC.

We weten:

\[ AC=4 \]
\[ \angle B=40^\circ \]

Ten opzichte van hoek B is:

AC: overstaande rechthoekszijde.
BC: schuine zijde.

Daarom gebruiken we de sinus.

\[ \sin(40^\circ)=\frac{AC}{BC} \]

Vul \(AC=4\) in.

\[ \sin(40^\circ)=\frac4{BC} \]

Maak BC vrij.

\[ BC=\frac4{\sin(40^\circ)} \]
\[ BC\approx6{,}222895 \]
Tussenantwoord
\[ BC\approx6{,}222895 \]

Stap 2 - Bereken CE

Punt E verdeelt de zijde BC in twee stukken.

Gegeven is:

\[ CE=BE+2 \]

Stel:

\[ BE=x \]

Dan geldt:

\[ CE=x+2 \]

De twee stukken vormen samen BC.

\[ BE+CE=BC \]

Vul de bekende gegevens in.

\[ x+(x+2)=6{,}222895\ldots \]

Werk de haakjes weg.

\[ 2x+2=6{,}222895\ldots \]

Trek 2 af.

\[ 2x=4{,}222895\ldots \]

Deel door 2.

\[ x=2{,}111447\ldots \]

Bereken CE.

\[ CE=x+2 \]
\[ CE=4{,}111447\ldots \]
Tussenantwoord
\[ CE\approx4{,}111447 \]

Stap 3 - Bereken DE met de cosinus

Bepaal eerst hoek DEC.

Omdat DE evenwijdig is aan AB, zijn hoek DEC en hoek ABC gelijk.

Dit zijn F-hoeken.

\[ \angle DEC=\angle ABC \]
\[ \angle DEC=40^\circ \]

Zie de twee hoekbogen van 40° in de figuur hierboven.

Driehoek DEC is rechthoekig bij D.

Ten opzichte van hoek E is:

DE: aanliggende rechthoekszijde.
CE: schuine zijde.

Daarom gebruiken we de cosinus.

Stel de cosinusformule op.

\[ \cos(40^\circ)=\frac{DE}{CE} \]

Vul de berekende lengte CE in.

\[ \cos(40^\circ) =\frac{DE}{4{,}111447\ldots} \]

Maak DE vrij.

\[ DE=CE\cdot\cos(40^\circ) \]
\[ DE=4{,}111447\ldots \cdot\cos(40^\circ) \]

Bereken met de rekenmachine in de stand DEG.

\[ DE\approx3{,}1495516 \]

Rond af op twee decimalen.

Antwoord - Opgave 1
\[ \boxed{DE\approx3{,}15} \]
Belangrijk om te onthouden

Bij een samengestelde figuur kun je de grote en kleine driehoek afzonderlijk gebruiken.

Sinus: overstaande rechthoekszijde gedeeld door schuine zijde.

\[ \sin(\alpha)=\frac{\text{overstaande}} {\text{schuine zijde}} \]

Cosinus: aanliggende rechthoekszijde gedeeld door schuine zijde.

\[ \cos(\alpha)=\frac{\text{aanliggende}} {\text{schuine zijde}} \]

Bij evenwijdige lijnen kun je F-hoeken gebruiken om gelijke hoeken te herkennen.

Controleer altijd in welke rechthoekige driehoek je rekent. Rond pas bij het eindantwoord af.

Samenvatting - Opgave 1

Stap 1 - Bereken BC
\[ BC=\frac4{\sin(40^\circ)} \approx6{,}2229 \]
Stap 2 - Bereken CE
\[ CE=\frac{BC+2}{2} \approx4{,}1114 \]
Stap 3 - Bereken DE
\[ DE=CE\cdot\cos(40^\circ) \]
\[ \boxed{DE\approx3{,}15} \]
Tip:
Tip 1. Kijk eerst naar de grote rechthoekige driehoek ABC. Je kent \(AC=4\) en \(\angle B=40^\circ\). Gebruik de sinus om de lengte van BC te berekenen.
Tip 2. Stel \(BE=x\). Omdat \(CE\) precies 2 langer is dan \(BE\), geldt \(CE=x+2\).
Tip 3. De stukken BE en CE vormen samen de hele zijde BC. Stel hiermee een vergelijking op en bereken de lengte van CE.
Tip 4. Omdat \(DE\) evenwijdig is aan \(AB\), geldt \(\angle DEC=\angle ABC=40^\circ\). Dit zijn F-hoeken.
Tip 5. Gebruik in de kleine rechthoekige driehoek DEC de cosinus. Hiermee kun je DE berekenen met de bekende schuine zijde CE.
Examentip. Zet je rekenmachine op DEG en rond tussentijds niet af. Gebruik bij iedere goniometrische berekening de juiste zijden: overstaande rechthoekszijde, aanliggende rechthoekszijde en schuine zijde.

Heb je een vraag of opmerking over deze uitwerking?
Laat ons weten wat je van deze uitwerking en Wiskunde.net vindt. Ben je tevreden? We horen het graag! Klik hier om je opmerking te plaatsen...
   
Opgave 1
Opgave 2
Opgave 3
Opgave 4
Opgave 5
Opgave 6
Opgave 7
Opgave 8
Opgave 9
Opgave 10

Andere paragrafen:
10.1. Hoeken en lijnstukken (1 t/m 15)
10.2. Omtrek en oppervlakte (16 t/m 30)
10.3. Cirkels en raaklijnen (31 t/m 44)
10.4. Cirkels en afstanden (45 t/m 54)
10.5. Functies, cirkels en raaklijnen (55 t/m 66)
10.K. Kennis- en vaardighedentest (1 t/m 10)


Leerdoelen paragraaf: Kennis- en vaardighedentest:
1. Je kunt met de sinusregel en cosinusregel onbekende zijden en hoeken berekenen in driehoeken en samengestelde meetkundige figuren.
2. Je kunt de omtrek en oppervlakte van samengestelde figuren berekenen, bijvoorbeeld met driehoeken en cirkelbogen.
3. Je kunt cirkelvergelijkingen omschrijven naar de standaardvorm en daarmee het middelpunt en de straal van een cirkel bepalen.
4. Je kunt raaklijnen aan cirkels onderzoeken en vergelijkingen van raaklijnen of cirkels opstellen met behulp van loodrechte lijnen en richtingscoëfficiënten.
5. Je kunt de afstand tussen punten, lijnen en cirkels exact berekenen en met de discriminant bepalen of een lijn een cirkel snijdt, raakt of niet raakt.
6. Je kunt met behulp van de afgeleide van een functie raaklijnen bepalen, evenwijdige raaklijnen onderzoeken en de afstand tussen deze lijnen berekenen.

Geef je mening aan ons:
Review
Tevreden? Laat het ons weten!
Schrijf een review...
Jurgen de Bont Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda   
Welkom leerlingen op Wiskunde.net!   

Op deze site vind je duidelijke uitlegvideo's gekoppeld aan jouw boek om jou verder te helpen met het mooie vak Wiskunde. Hierboven vind je de video-uitleg van §10.K Kennis- en vaardighedentest opgave 1 en links in het gele blokje (indien aanwezig), kun je de theorie bekijken in video. Ben je nog geen lid? Klik dan hier...
Succes verzekerd!

Met wiskundige groet,
Jurgen de Bont & Martijn Claassen & Bob Pruiksma, docenten Wiskunde onder- en bovenbouw