Wiskunde.netLogo Wiskunde


Uitwerking §10.K Kennis- en vaardighedentest: opgave 3

Boek: Getal & Ruimte - Meetkundige berekeningen HAVO 5 (deel 3) 13e editie, 2026

Video / Tekstuele uitwerking...


Antwoord / uitwerking:

Opgave 3 - Omtrek en oppervlakte

Driehoek ABC met een halve cirkel

De zijde BC is de middellijn van een halve cirkel met middelpunt M. We berekenen de omtrek van de hele figuur.

40° 35° 5 AC boog BC A B C M

De figuur is op schaal getekend. De hoek van 35° ligt bij C tussen de zijden CA en CB. De blauwe cirkelboog vormt samen met AB en AC de buitenrand.

Stap 1 - Bereken ∠B

In driehoek ABC kennen we twee hoeken:

\[ \angle A=40^\circ \]
\[ \angle C=35^\circ \]

De som van de hoeken van een driehoek is 180°.

\[ \angle A+\angle B+\angle C=180^\circ \]

Maak ∠B vrij.

\[ \angle B=180^\circ-40^\circ-35^\circ \]
\[ \angle B=105^\circ \]
Tussenantwoord
\[ \boxed{\angle B=105^\circ} \]

Stap 2 - Bereken AC

We kennen:

\[ AB=5 \]
\[ \angle B=105^\circ \]
\[ \angle C=35^\circ \]

De zijde AB ligt tegenover de hoek van 35°. De zijde AC ligt tegenover de hoek van 105°.

Gebruik de sinusregel.

\[ \frac{AC}{\sin(105^\circ)} = \frac5{\sin(35^\circ)} \]

Maak AC vrij.

\[ AC= \frac{5\sin(105^\circ)}{\sin(35^\circ)} \]
\[ AC\approx8{,}4202 \]
Tussenantwoord
\[ \boxed{AC\approx8{,}4202} \]

Stap 3 - Bereken BC

BC is de middellijn van de halve cirkel.

We berekenen BC met de sinusregel. De zijde BC ligt tegenover de hoek van 40°.

\[ \frac{BC}{\sin(40^\circ)} = \frac5{\sin(35^\circ)} \]

Maak BC vrij.

\[ BC= \frac{5\sin(40^\circ)}{\sin(35^\circ)} \]
\[ BC\approx5{,}6033 \]

De straal is de helft van de middellijn.

\[ r=\frac{BC}{2} \]
\[ r\approx2{,}8017 \]
Tussenantwoord
\[ \boxed{BC\approx5{,}6033} \]

Stap 4 - Bereken de halve cirkelboog

De omtrek van een hele cirkel is:

\[ O=2\pi r \]

Voor een halve cirkelboog nemen we de helft.

\[ L_{\text{boog}}=\frac12\cdot2\pi r \]

Vereenvoudig:

\[ L_{\text{boog}}=\pi r \]

Omdat de straal de helft van BC is, geldt:

\[ L_{\text{boog}}=\frac12\pi\cdot BC \]

Vul de middellijn in.

\[ L_{\text{boog}} =\frac12\pi\cdot5{,}6033\ldots \]
\[ L_{\text{boog}}\approx8{,}8017 \]

Zie de blauwe cirkelboog in de figuur hierboven.

Tussenantwoord
\[ \boxed{L_{\text{boog}}\approx8{,}8017} \]

Stap 5 - Bereken de omtrek

De buitenrand van de figuur bestaat uit de zijde AB, de zijde AC en de halve cirkelboog.

Let op: BC ligt binnen de figuur en telt niet mee.

\[ O=AB+AC+L_{\text{boog}} \]

Vul de waarden in.

\[ O=5+8{,}4202\ldots+8{,}8017\ldots \]
\[ O\approx22{,}2219 \]

Rond af op twee decimalen.

Antwoord - Opgave 3
\[ \boxed{O\approx22{,}22} \]
De omtrek van de figuur is ongeveer 22,22.
Belangrijk om te onthouden

Bij een samengestelde figuur moet je goed kijken welke lijnen bij de buitenrand horen.

Met de sinusregel kun je onbekende zijden in een driehoek berekenen.

\[ \frac{a}{\sin(\alpha)} = \frac{b}{\sin(\beta)} \]

De lengte van een halve cirkelboog met middellijn \(d\) is:

\[ L_{\text{boog}}=\frac12\pi d \]

De middellijn telt niet mee bij de omtrek als deze binnen de samengestelde figuur ligt.

Gebruik de GR in de stand DEG en rond tussentijds niet af.

Samenvatting - Opgave 3

Hoek B
\[ \angle B=105^\circ \]
Zijde AC
\[ AC\approx8{,}4202 \]
Middellijn BC
\[ BC\approx5{,}6033 \]
Halve cirkelboog
\[ L_{\text{boog}}\approx8{,}8017 \]
Totale omtrek
\[ \boxed{22{,}22} \]
Tip:
Tip 1. Bereken eerst ∠B van driehoek ABC. Gebruik dat de drie hoeken van een driehoek samen 180° zijn.
Tip 2. Gebruik de sinusregel om AC te berekenen. Je kent AB = 5 en de overstaande hoek van 35°.
Tip 3. Gebruik opnieuw de sinusregel om BC te berekenen. Deze zijde is de middellijn van de halve cirkel.
Tip 4. Bereken de lengte van de halve cirkelboog met \(\frac12\pi\cdot BC\). De straal is de helft van BC.
Tip 5. Tel voor de omtrek de zijden AB en AC en de halve cirkelboog bij elkaar op. De zijde BC ligt binnen de figuur en telt niet mee.
Examentip. Gebruik je rekenmachine in de stand DEG bij de sinusregel. Rond de tussenresultaten niet af en geef de omtrek op twee decimalen.

Heb je een vraag of opmerking over deze uitwerking?
Laat ons weten wat je van deze uitwerking en Wiskunde.net vindt. Ben je tevreden? We horen het graag! Klik hier om je opmerking te plaatsen...
   
Opgave 1
Opgave 2
Opgave 3
Opgave 4
Opgave 5
Opgave 6
Opgave 7
Opgave 8
Opgave 9
Opgave 10

Andere paragrafen:
10.1. Hoeken en lijnstukken (1 t/m 15)
10.2. Omtrek en oppervlakte (16 t/m 30)
10.3. Cirkels en raaklijnen (31 t/m 44)
10.4. Cirkels en afstanden (45 t/m 54)
10.5. Functies, cirkels en raaklijnen (55 t/m 66)
10.K. Kennis- en vaardighedentest (1 t/m 10)


Leerdoelen paragraaf: Kennis- en vaardighedentest:
1. Je kunt met de sinusregel en cosinusregel onbekende zijden en hoeken berekenen in driehoeken en samengestelde meetkundige figuren.
2. Je kunt de omtrek en oppervlakte van samengestelde figuren berekenen, bijvoorbeeld met driehoeken en cirkelbogen.
3. Je kunt cirkelvergelijkingen omschrijven naar de standaardvorm en daarmee het middelpunt en de straal van een cirkel bepalen.
4. Je kunt raaklijnen aan cirkels onderzoeken en vergelijkingen van raaklijnen of cirkels opstellen met behulp van loodrechte lijnen en richtingscoëfficiënten.
5. Je kunt de afstand tussen punten, lijnen en cirkels exact berekenen en met de discriminant bepalen of een lijn een cirkel snijdt, raakt of niet raakt.
6. Je kunt met behulp van de afgeleide van een functie raaklijnen bepalen, evenwijdige raaklijnen onderzoeken en de afstand tussen deze lijnen berekenen.

Geef je mening aan ons:
Review
Tevreden? Laat het ons weten!
Schrijf een review...
Jurgen de Bont Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda   
Welkom leerlingen op Wiskunde.net!   

Op deze site vind je duidelijke uitlegvideo's gekoppeld aan jouw boek om jou verder te helpen met het mooie vak Wiskunde. Hierboven vind je de video-uitleg van §10.K Kennis- en vaardighedentest opgave 3 en links in het gele blokje (indien aanwezig), kun je de theorie bekijken in video. Ben je nog geen lid? Klik dan hier...
Succes verzekerd!

Met wiskundige groet,
Jurgen de Bont & Martijn Claassen & Bob Pruiksma, docenten Wiskunde onder- en bovenbouw