Wiskunde.netLogo Wiskunde


Uitwerking §3.5 Interpoleren, extrapoleren en lineaire modellen: opgave 64

Boek: Getal & Ruimte - Lineaire verbanden HAVO 4 (deel 1) 13e editie, 2023

Video / Tekstuele uitwerking...


Antwoord / uitwerking:

We onderzoeken hoe het aantal sportclubs zich in verschillende jaren ontwikkelde. Met deze gegevens kunnen we waarden tussen en buiten de meetjaren schatten.

Jaar 2000 2009 2015 2021
Aantal 26.620 28.700 28.210 25.450

Onderdeel a - Schatting voor 2012

Het jaar 2012 ligt precies halverwege 2009 en 2015. Daarom kun je het gemiddelde van de twee aantallen nemen.

\[ \frac{28700+28210}{2} =28455 \]

Hierbij wordt aangenomen dat het aantal sportclubs tussen 2009 en 2015 gelijkmatig veranderde. Dit is interpoleren.

28.455 sportclubs

Onderdeel b - Totale afname

Bereken hoeveel sportclubs er tussen 2015 en 2021 zijn verdwenen.

\[ 28210-25450=2760 \]
Afname: 2.760 sportclubs

Onderdeel c - Afname per jaar

Van 2015 tot 2021 zijn 6 jaren verstreken.

Deel de totale afname door het aantal jaren.

\[ \frac{2760}{6}=460 \]
460 sportclubs per jaar

Onderdeel d - Schatting voor 2019

Het jaar 2019 ligt 4 jaar na 2015. Neem aan dat de afname ieder jaar 460 is.

\[ \begin{aligned} 28210-4\cdot460 &=28210-1840\\ &=26370 \end{aligned} \]

Dit is interpoleren, want 2019 ligt tussen twee bekende jaren.

26.370 sportclubs

Onderdeel e - Schatting voor 2025

Het jaar 2025 ligt 4 jaar na het laatste meetjaar 2021. We nemen aan dat de jaarlijkse afname van 460 doorgaat.

\[ \begin{aligned} 25450-4\cdot460 &=25450-1840\\ &=23610 \end{aligned} \]

Dit is extrapoleren, omdat 2025 buiten de periode met bekende gegevens ligt.

23.610 sportclubs
SPORTCLUBS IN NEDERLAND 20.000 22.500 25.000 27.500 30.000 2000 2009 2015 2021 2025 jaar bekend interpolatie extrapolatie

Blauw: bekende meetgegevens. Groen: schattingen binnen de bekende periode. Oranje: voorspelling na 2021.

De eindantwoorden

Onderdeel a Gelijkmatige verandering 28.455 sportclubs in 2012
Onderdeel b 2.760 sportclubs totale afname
Onderdeel c 460 sportclubs gemiddelde afname per jaar
Onderdeel d 26.370 sportclubs in 2019
Onderdeel e 23.610 sportclubs in 2025
Tip:
Tip 1: Bij interpoleren schat je een waarde tussen twee bekende meetpunten.
Tip 2: Als een jaar precies halverwege twee meetjaren ligt, kun je het gemiddelde van de twee aantallen nemen.
Tip 3: Bereken een totale afname door het laatste aantal van het eerste aantal af te trekken.
Tip 4: Deel de totale afname door het aantal jaren om de gemiddelde afname per jaar te vinden.
Tip 5: Bij extrapoleren gebruik je een eerder berekende verandering om een waarde buiten de bekende periode te schatten.
Examentip: Controleer altijd of je interpoleert of extrapoleert en vermeld dat je uitgaat van een gelijkmatige verandering.

Heb je een vraag of opmerking over deze uitwerking?
Laat ons weten wat je van deze uitwerking en Wiskunde.net vindt. Ben je tevreden? We horen het graag! Klik hier om je opmerking te plaatsen...
   
Opgave 64
Opgave 65
Opgave 66
Opgave 67
Opgave 68
Opgave 69
Opgave 70
Opgave 71
Opgave 72
Opgave 73
Opgave 74
Opgave 75
Opgave C13 blz. 149
Opgave C14 blz. 149

Interpoleren en extrapoleren Lineaire modellen
×

Groen uitlegblok per bladzijde:
Blz 142: Interpoleren en extrapoleren (15:57)
Blz 145: Lineaire modellen (04:02)



Leerdoelen paragraaf: Interpoleren, extrapoleren en lineaire modellen:
1. Lineair interpoleren: Ik kan een tussenliggende waarde schatten met behulp van twee bekende meetpunten.
2. Lineair extrapoleren: Ik kan een waarde buiten de gegeven meetgegevens voorspellen door een lineair verband door te trekken.
3. Gemiddelde verandering: Ik kan de gemiddelde toe- of afname per tijdseenheid berekenen en gebruiken bij schattingen.
4. Lineair model opstellen: Ik kan met twee punten een formule van de vorm y = ax + b opstellen.
5. Procentuele afwijking: Ik kan berekenen hoeveel procent een voorspelling afwijkt van de werkelijke waarde.
6. Betrouwbaarheid beoordelen: Ik kan uitleggen wanneer interpoleren of extrapoleren betrouwbaar is en waarom voorspellingen op lange termijn onnauwkeurig kunnen zijn.


Geef je mening aan ons:
Review
Tevreden? Laat het ons weten!
Schrijf een review...
Jurgen de Bont Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda   
Welkom leerlingen op Wiskunde.net!   

Op deze site vind je duidelijke uitlegvideo's gekoppeld aan jouw boek om jou verder te helpen met het mooie vak Wiskunde. Hierboven vind je de video-uitleg van §3.5 Interpoleren, extrapoleren en lineaire modellen opgave 64 en links in het gele blokje (indien aanwezig), kun je de theorie bekijken in video. Ben je nog geen lid? Klik dan hier...
Succes verzekerd!

Met wiskundige groet,
Jurgen de Bont & Martijn Claassen & Bob Pruiksma, docenten Wiskunde onder- en bovenbouw