Wiskunde.netLogo Wiskunde


Uitwerking §3.5 Interpoleren, extrapoleren en lineaire modellen: opgave 66

Boek: Getal & Ruimte - Lineaire verbanden HAVO 4 (deel 1) 13e editie, 2023

Video / Tekstuele uitwerking...


Antwoord / uitwerking:

Het aantal leerlingen met Chinees in hun eindexamenpakket is in verschillende jaren gemeten. We schatten het aantal voor twee andere jaren.

Jaar 2014 2017 2021
Aantal 55 155 264

Onderdeel a - Interpoleren naar 2016

Stap 1. Gebruik de aantallen uit 2014 en 2017. Bereken eerst de totale toename.

\[ 155-55=100 \]

Stap 2. Tussen 2014 en 2017 zitten 3 jaren. Bereken de gemiddelde toename per jaar.

\[ \frac{100}{3} =33{,}33\ldots \]

Stap 3. Het jaar 2016 ligt 2 jaar na 2014. Tel daarom tweemaal de jaarlijkse toename bij 55 op.

\[ \begin{aligned} 55+2\cdot\frac{100}{3} &=121{,}66\ldots\\ &\approx122 \end{aligned} \]

Dit is interpoleren, want 2016 ligt tussen twee bekende meetjaren.

Ongeveer 122 leerlingen

Onderdeel b - Extrapoleren naar 2024

Stap 1. Gebruik de aantallen uit 2017 en 2021. Bereken de totale toename.

\[ 264-155=109 \]

Stap 2. Tussen 2017 en 2021 zitten 4 jaren. Bereken de gemiddelde toename per jaar.

\[ \frac{109}{4}=27{,}25 \]

Stap 3. Het jaar 2024 ligt 3 jaar na 2021. Tel daarom driemaal de jaarlijkse toename bij 264 op.

\[ \begin{aligned} 264+3\cdot27{,}25 &=345{,}75\\ &\approx346 \end{aligned} \]

Dit is extrapoleren, want 2024 ligt buiten de bekende meetperiode.

Ongeveer 346 leerlingen

Waarom gebruiken we verschillende meetjaren?

Voor 2016 gebruiken we 2014 en 2017, omdat 2016 tussen deze jaren ligt.

Voor 2024 gebruiken we 2017 en 2021, omdat dit de laatste twee bekende meetjaren zijn.

We nemen steeds aan dat de toename per jaar gelijk blijft binnen de gekozen periode.

De eindantwoorden

Onderdeel a 122 leerlingen 2016 - interpoleren
Onderdeel b 346 leerlingen 2024 - extrapoleren
Tip:
Tip 1: Zoek de twee meetjaren die je nodig hebt om de verandering per jaar te berekenen.
Tip 2: Bij interpoleren schat je een aantal tussen twee bekende meetjaren.
Tip 3: Bereken de gemiddelde toename per jaar door het verschil in aantallen te delen door het aantal jaren.
Tip 4: Bij extrapoleren gebruik je de jaarlijkse verandering om een aantal na het laatste meetjaar te voorspellen.
Tip 5: Vermenigvuldig de jaarlijkse toename met het aantal verstreken jaren en tel deze op bij het beginaantal.
Examentip: Rond pas bij het eindantwoord af op gehele leerlingen. Gebruik bij tussenberekeningen de exacte breuk.

Heb je een vraag of opmerking over deze uitwerking?
Laat ons weten wat je van deze uitwerking en Wiskunde.net vindt. Ben je tevreden? We horen het graag! Klik hier om je opmerking te plaatsen...
   
Opgave 64
Opgave 65
Opgave 66
Opgave 67
Opgave 68
Opgave 69
Opgave 70
Opgave 71
Opgave 72
Opgave 73
Opgave 74
Opgave 75
Opgave C13 blz. 149
Opgave C14 blz. 149

Interpoleren en extrapoleren Lineaire modellen
×

Groen uitlegblok per bladzijde:
Blz 142: Interpoleren en extrapoleren (15:57)
Blz 145: Lineaire modellen (04:02)



Leerdoelen paragraaf: Interpoleren, extrapoleren en lineaire modellen:
1. Lineair interpoleren: Ik kan een tussenliggende waarde schatten met behulp van twee bekende meetpunten.
2. Lineair extrapoleren: Ik kan een waarde buiten de gegeven meetgegevens voorspellen door een lineair verband door te trekken.
3. Gemiddelde verandering: Ik kan de gemiddelde toe- of afname per tijdseenheid berekenen en gebruiken bij schattingen.
4. Lineair model opstellen: Ik kan met twee punten een formule van de vorm y = ax + b opstellen.
5. Procentuele afwijking: Ik kan berekenen hoeveel procent een voorspelling afwijkt van de werkelijke waarde.
6. Betrouwbaarheid beoordelen: Ik kan uitleggen wanneer interpoleren of extrapoleren betrouwbaar is en waarom voorspellingen op lange termijn onnauwkeurig kunnen zijn.


Geef je mening aan ons:
Review
Tevreden? Laat het ons weten!
Schrijf een review...
Jurgen de Bont Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda   
Welkom leerlingen op Wiskunde.net!   

Op deze site vind je duidelijke uitlegvideo's gekoppeld aan jouw boek om jou verder te helpen met het mooie vak Wiskunde. Hierboven vind je de video-uitleg van §3.5 Interpoleren, extrapoleren en lineaire modellen opgave 66 en links in het gele blokje (indien aanwezig), kun je de theorie bekijken in video. Ben je nog geen lid? Klik dan hier...
Succes verzekerd!

Met wiskundige groet,
Jurgen de Bont & Martijn Claassen & Bob Pruiksma, docenten Wiskunde onder- en bovenbouw