Wiskunde.netLogo Wiskunde


Uitwerking §3.5 Interpoleren, extrapoleren en lineaire modellen: opgave 65

Boek: Getal & Ruimte - Lineaire verbanden HAVO 4 (deel 1) 13e editie, 2023

Video / Tekstuele uitwerking...


Antwoord / uitwerking:

We gebruiken de bekende meetwaarden om het aantal in twee andere jaren te schatten. Daarbij gaan we uit van een gelijkmatige verandering tussen of na de meetjaren.

Jaar 2000 2007 2011 2016 2025
Aantal 570 408 181 220 194

Onderdeel a - Extrapoleren naar 2027

Stap 1. Gebruik de gegevens van 2016 en 2025. Bereken eerst de totale afname.

\[ 220-194=26 \]

Stap 2. Tussen 2016 en 2025 zitten 9 jaren. Bereken de gemiddelde afname per jaar.

\[ \frac{26}{9}\approx 2{,}89 \]

Stap 3. Het jaar 2027 ligt 2 jaar na 2025. Trek daarom tweemaal de jaarlijkse afname van het aantal in 2025 af.

\[ \begin{aligned} 194-2\cdot\frac{26}{9} &=188{,}22\ldots\\ &\approx188 \end{aligned} \]

We gebruiken extrapoleren, want 2027 ligt buiten de bekende meetperiode.

In 2027 ongeveer 188

Onderdeel b - Interpoleren naar 2004

Stap 1. Gebruik de gegevens van 2000 en 2007. Bereken de totale afname.

\[ 570-408=162 \]

Stap 2. Tussen 2000 en 2007 zitten 7 jaren. Bereken de gemiddelde afname per jaar.

\[ \frac{162}{7}\approx23{,}14 \]

Stap 3. Het jaar 2004 ligt 4 jaar na 2000. Trek viermaal de jaarlijkse afname af van 570.

\[ \begin{aligned} 570-4\cdot\frac{162}{7} &=477{,}43\ldots\\ &\approx477 \end{aligned} \]

We gebruiken interpoleren, want 2004 ligt tussen twee bekende meetjaren.

In 2004 ongeveer 477

Wat is het verschil?

Interpoleren: je schat een waarde tussen twee bekende meetpunten, zoals het aantal in 2004.

Extrapoleren: je voorspelt een waarde buiten de bekende meetperiode, zoals het aantal in 2027.

Bij beide berekeningen nemen we aan dat de verandering per jaar gelijk blijft. Vooral bij extrapoleren kan de werkelijke uitkomst afwijken van de voorspelling.

De eindantwoorden

Onderdeel a 188 in 2027 - extrapoleren
Onderdeel b 477 in 2004 - interpoleren
Tip:
Tip 1: Kijk welke twee bekende jaren je nodig hebt voor de berekening.
Tip 2: Bij extrapoleren schat je een waarde buiten de periode met bekende gegevens.
Tip 3: Bereken de gemiddelde verandering per jaar door het verschil in aantallen te delen door het verschil in jaren.
Tip 4: Bij interpoleren schat je een waarde tussen twee bekende meetjaren.
Tip 5: Vermenigvuldig de jaarlijkse verandering met het aantal jaren en tel deze op bij of trek deze af van het bekende aantal.
Examentip: Rond pas aan het einde af op gehele aantallen en controleer of je bij een afname moet aftrekken.

Heb je een vraag of opmerking over deze uitwerking?
Laat ons weten wat je van deze uitwerking en Wiskunde.net vindt. Ben je tevreden? We horen het graag! Klik hier om je opmerking te plaatsen...
   
Opgave 64
Opgave 65
Opgave 66
Opgave 67
Opgave 68
Opgave 69
Opgave 70
Opgave 71
Opgave 72
Opgave 73
Opgave 74
Opgave 75
Opgave C13 blz. 149
Opgave C14 blz. 149

Interpoleren en extrapoleren Lineaire modellen
×

Groen uitlegblok per bladzijde:
Blz 142: Interpoleren en extrapoleren (15:57)
Blz 145: Lineaire modellen (04:02)



Leerdoelen paragraaf: Interpoleren, extrapoleren en lineaire modellen:
1. Lineair interpoleren: Ik kan een tussenliggende waarde schatten met behulp van twee bekende meetpunten.
2. Lineair extrapoleren: Ik kan een waarde buiten de gegeven meetgegevens voorspellen door een lineair verband door te trekken.
3. Gemiddelde verandering: Ik kan de gemiddelde toe- of afname per tijdseenheid berekenen en gebruiken bij schattingen.
4. Lineair model opstellen: Ik kan met twee punten een formule van de vorm y = ax + b opstellen.
5. Procentuele afwijking: Ik kan berekenen hoeveel procent een voorspelling afwijkt van de werkelijke waarde.
6. Betrouwbaarheid beoordelen: Ik kan uitleggen wanneer interpoleren of extrapoleren betrouwbaar is en waarom voorspellingen op lange termijn onnauwkeurig kunnen zijn.


Geef je mening aan ons:
Review
Tevreden? Laat het ons weten!
Schrijf een review...
Jurgen de Bont Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda   
Welkom leerlingen op Wiskunde.net!   

Op deze site vind je duidelijke uitlegvideo's gekoppeld aan jouw boek om jou verder te helpen met het mooie vak Wiskunde. Hierboven vind je de video-uitleg van §3.5 Interpoleren, extrapoleren en lineaire modellen opgave 65 en links in het gele blokje (indien aanwezig), kun je de theorie bekijken in video. Ben je nog geen lid? Klik dan hier...
Succes verzekerd!

Met wiskundige groet,
Jurgen de Bont & Martijn Claassen & Bob Pruiksma, docenten Wiskunde onder- en bovenbouw