Uitwerking §9.K Kennis- en vaardighedentest: opgave 1
Boek: Getal & Ruimte - Exponentiële en logaritmische formules HAVO 5 (deel 3) 13e editie, 2026Video / Tekstuele uitwerking...
Antwoord / uitwerking:
Opgave 1 - Groeifactoren en groeipercentages
Na een injectie neemt de concentratie van het medicijn ieder uur met 15,3% af. De beginconcentratie is 12 mg per liter.
De blauwe grafiek laat de afname van de concentratie zien. De rode stippellijn geeft 4 mg per liter aan. Het snijpunt ligt bij ongeveer 6,62 uur.
Onderdeel a - Stel de formule op
De concentratie neemt ieder uur met 15,3% af.
Stap 1. Bereken de beginconcentratie.
De patiënt krijgt 60 mg medicijn en heeft 5 liter bloed.
De beginconcentratie is dus 12 mg per liter.
Stap 2. Bereken de groeifactor.
Bij een afname van 15,3% blijft ieder uur over:
Zet dit om naar een groeifactor.
Stap 3. Stel de formule op.
Bij exponentiële afname gebruiken we:
Vul \(b=12\) en \(g=0{,}847\) in.
Onderdeel b - Procentuele afname
We berekenen hoeveel procent de concentratie na 4 uur is afgenomen.
Stap 1. Bereken de concentratie.
Zie de groene stip in de figuur hierboven.
Stap 2. Bereken de afname.
De beginconcentratie was 12 mg/l.
Stap 3. Bereken het percentage.
Vereenvoudig:
Na vier uur is de concentratie met ongeveer 48,5% afgenomen.
Onderdeel c - Tijd tot 20 mg
We zoeken na hoeveel minuten er nog 20 mg medicijn in het bloed is.
Stap 1. Bereken de concentratie.
De patiënt heeft 5 liter bloed. Bij 20 mg medicijn is de concentratie:
We zoeken dus het tijdstip waarop de concentratie 4 mg per liter is.
Stap 2. Stel de vergelijking op.
Zie het rode snijpunt in de figuur hierboven.
Stap 3. Los op met de GR.
Voer de functies in:
Gebruik de optie snijpunt.
De grafische rekenmachine geeft:
Dit is de tijd in uren.
Stap 4. Reken om naar minuten.
Na ongeveer 397 minuten is er nog 20 mg theofylline in het bloed aanwezig.
Bij exponentiële groei of afname gebruik je de formule:
Hierin is:
b: beginwaarde
g: groeifactor
t: tijd
Bij een procentuele afname is de groeifactor kleiner dan 1.
Om een tijdstip te berekenen kun je de exponentiële functie samen met een horizontale lijn tekenen en het snijpunt bepalen.
Controleer altijd of de gevraagde hoeveelheid en de concentratie in dezelfde eenheden staan.
Samenvatting - Opgave 1
Beginconcentratie: 12 mg/l
Groeifactor: 0,847
Procentuele afname na 4 uur:
20 mg in 5 liter bloed betekent een concentratie van 4 mg/l.
Tip 1. Bereken eerst de beginconcentratie door de hoeveelheid medicijn in mg te delen door het aantal liters bloed.
Tip 2. Bij een exponentiële afname hoort de formule \(C=b\cdot g^t\), waarbij \(b\) de beginwaarde en \(g\) de groeifactor is.
Tip 3. Bereken de groeifactor door het afnamepercentage van 100% af te trekken. Zet het overgebleven percentage om naar een decimaal getal.
Tip 4. Bereken bij onderdeel b de concentratie na vier uur. Vergelijk deze met de beginconcentratie om de procentuele afname te vinden.
Tip 5. Reken bij onderdeel c eerst 20 mg om naar mg per liter. Gebruik daarna de grafische rekenmachine om het tijdstip te bepalen.
Examentip. Let goed op de eenheden. In de formule staat de tijd in uren, maar bij onderdeel c wordt het antwoord in minuten gevraagd. Vermenigvuldig de gevonden tijd daarom met 60.
|
|
Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda
|
Welkom leerlingen op Wiskunde.net!
Op deze site vind je duidelijke uitlegvideo's gekoppeld aan jouw boek om jou verder te helpen met het mooie vak Wiskunde.
Hierboven vind je de video-uitleg van §9.K Kennis- en vaardighedentest opgave 1 en links in het gele blokje (indien aanwezig), kun je de theorie bekijken in video.
Ben je nog geen lid? Klik dan hier...
|

Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda