Uitwerking §9.K Kennis- en vaardighedentest: opgave 2
Boek: Getal & Ruimte - Exponentiële en logaritmische formules HAVO 5 (deel 3) 13e editie, 2026Video / Tekstuele uitwerking...
Antwoord / uitwerking:
Opgave 2 - Groeifactoren omrekenen
Bij een dagelijkse groei van 10% hoort een groeifactor van 1,10.
Na 7 dagen is de hoeveelheid ongeveer 1,949 keer zo groot als aan het begin.
Bij een jaarlijkse afname van 36% hoort een groeifactor van 0,64.
Na 5 jaar is nog ongeveer 10,7% van de oorspronkelijke hoeveelheid over.
De groeifactor voor een andere periode bereken je met een macht.
Gebruik steeds dezelfde tijdseenheid in de teller en de noemer.
Bij een langere periode is de exponent groter dan 1. Bij een kortere periode ligt de exponent tussen 0 en 1.
Onderdeel a - Groeipercentage per week
Een hoeveelheid neemt iedere dag met 10% toe.
Stap 1. Bereken de groeifactor per dag.
Stap 2. Bereken de groeifactor per week.
Een week heeft 7 dagen. We vermenigvuldigen de dagelijkse groeifactor dus zeven keer met zichzelf.
Stap 3. Bereken het groeipercentage.
Zie de linker grafiek hierboven. Na een week is de hoeveelheid bijna verdubbeld.
Het groeipercentage per week is ongeveer 94,9%.
Onderdeel b - Groeipercentage per 8 uur
De groeifactor per dag is 1,10. We zoeken de factor voor 8 uur.
Stap 1. Reken de tijd om.
Een dag telt 24 uur.
Acht uur is dus een derde dag.
Stap 2. Bereken de groeifactor.
Dit is de derdemachtswortel van 1,10.
Stap 3. Bereken het groeipercentage.
Rond af op een decimaal.
Het groeipercentage per 8 uur is ongeveer 3,2%.
Onderdeel c - Afnamepercentage per maand
Een hoeveelheid neemt per jaar met 36% af.
Stap 1. Bereken de groeifactor per jaar.
Na een jaar is nog 64% over.
Stap 2. Bereken de groeifactor per maand.
Een maand is een twaalfde jaar.
Stap 3. Bereken het afnamepercentage.
Rond af op een decimaal.
Het afnamepercentage per maand is ongeveer 3,7%.
Onderdeel d - Afnamepercentage per 5 jaar
De jaarlijkse groeifactor is 0,64. We berekenen de totale afname over 5 jaar.
Stap 1. Bereken de groeifactor.
Na vijf jaar is dus nog ongeveer 10,7% van de oorspronkelijke hoeveelheid over.
Zie de rechter grafiek hierboven.
Stap 2. Bereken het afnamepercentage.
Rond af op een decimaal.
De totale afname over 5 jaar is ongeveer 89,3%.
Bij exponentiële groei en afname moet je groeifactoren vermenigvuldigen, niet de percentages optellen.
Bij groei:
Bij afname:
Om een groeifactor naar een langere periode om te rekenen, gebruik je een macht.
Om naar een kortere periode om te rekenen, gebruik je een gebroken exponent.
Let op: een afname van 36% per jaar betekent niet automatisch een afname van 3% per maand.
Samenvatting - Opgave 2
Tip 1. Reken bij exponentiële groei altijd met groeifactoren. Bij een toename van 10% hoort de groeifactor 1,10.
Tip 2. Wil je de groeifactor voor een langere periode berekenen? Verhef de oorspronkelijke groeifactor tot het aantal periodes.
Tip 3. Voor een kortere periode gebruik je een gebroken exponent. Bij 8 uur gebruik je bijvoorbeeld \(\frac{8}{24}=\frac13\) dag.
Tip 4. Bij een afname van 36% hoort de groeifactor \(0{,}64\). Bereken de groeifactor per maand met de twaalfdemachtswortel.
Tip 5. Reken de gevonden groeifactor terug naar een percentage. Bij groei gebruik je \((g-1)\cdot100\%\) en bij afname \((1-g)\cdot100\%\).
Examentip. Rond de groeifactor niet tussentijds af. Gebruik bij langere periodes een positieve gehele exponent en bij kortere periodes een gebroken exponent.
|
|
Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda
|
Welkom leerlingen op Wiskunde.net!
Op deze site vind je duidelijke uitlegvideo's gekoppeld aan jouw boek om jou verder te helpen met het mooie vak Wiskunde.
Hierboven vind je de video-uitleg van §9.K Kennis- en vaardighedentest opgave 2 en links in het gele blokje (indien aanwezig), kun je de theorie bekijken in video.
Ben je nog geen lid? Klik dan hier...
|

Foto: Jurgen de Bont - Docent Wiskunde - Breda